Memorie 44: De terreur van de reclame

Apple toont reclames in plaats van het plaatsje Lavras Novas MG
Apple toont reclames in plaats van het plaatsje Lavras Novas MG

Helaas, het beeld dat in mijn herinnering opdoemt, kan ik niet meer laten zien. Uit de nalatenschap van mijn opa Coolsma kreeg ik een stapel stafkaarten die met elkaar heel Nederland in beeld brachten. Ze stamden uit ongeveer 1920 en ze hadden een handzaam formaat, in mijn herinnering ongeveer 30cm hoog en iets minder breed, dubbelgevouwen, dus gemakkelijk mee te nemen tijdens een wandeling of fietstocht. Ze waren op een linnen ondergrond geplakt, wat ze zo ongeveer het eeuwige leven gaf. Tja, het waren de jaren waarin leveranciers er nog niet op uit waren ervoor te zorgen dat je je aankoop na een jaar of zelfs vijf jaar zou moeten vernieuwen. Ik kreeg de kaarten in de jaren dat ik nog niet eens een fiets had (die kreeg ik pas omstreeks mijn 16de of 17de jaar) en ik reisde er ‘virtueel’ mee. Zo tekende ik de meest rechtstreekse route van Sittard (waar ik woonde) naar Groningen (waar opa resideerde). Ik droomde dat ik op de fiets de ongeveer 300km zou afleggen.
Ik heb altijd een groot zwak voor wegenkaarten gehad, ongetwijfeld vanwege mijn hang naar reizen en trekken. Toen ik zelf een auto’tje had, kon ik het niet laten om vóór elke reis bij de ANWB de zeer gedetailleerde, voor leden gratis routebeschrijvingen te halen en in Frankrijk legde ik in de loop van vele vakanties een uitgebreide collectie Michelinkaarten aan en kocht ik vervolgens ook een populaire uitvoering van staf- of topografische kaarten die met elkaar heel Frankrijk voor me openlegden.
Ik heb ze allemaal weggegeven toen ik naar Brasil verhuisde en ik kan er nu dus geen afbeeldingen meer van laten zien. Overigens kocht ik hier opnieuw enkele wegenkaarten, die in kwaliteit helaas nog niet echt kunnen tippen aan wat ik in Europa gewend was, maar er zit verbetering in. Sedert enkele jaren dacht ik kaarten minder nodig te hebben. Ik beschik hier over een Tomtom en die is redelijk bruikbaar, maar af en toe blijkt die toch niet onbelangrijke toeristische plekken niet te kennen. Gelukkig, denk je dan, dat Apple een jaar of wat geleden zich ook op het topografische pad heeft begeven, met de nodige tamtam en pretenties. Maar op de eerste lichting kwam meteen veel kritiek, en terecht, want van de plattegrond van mijn woonplaats Mariana klopte weinig. Er stonden blokken groen als park gemarkeerd, waar in werkelijkheid geen groen was te bekennen, straten maakten bochten die in werkelijkheid niet bestonden en als je naar de Terminal Rodoviária, het busstation, wilde koersen, werd je hardnekkig naar het busstation in het naburige Ouro Preto verwezen.
Recent heb ik de nieuwste versie van de kaartenapplicatie van Apple op mijn computer geïnstalleerd. Die zou sterk zijn verbeterd. Dat valt tegen: het busstation in Mariana lijkt nog steeds niet te bestaan. Het staat wel op de kaart, maar met de zoekfunctie komt het nog steeds niet boven water. En recent zocht ik de route naar Lavras Novas, een distrito van Mariana‘s zusterstad Ouro Preto; een distrito is een op enige afstand gelegen afzonderlijke kern. Het is een klein plaatsje, maar het is een toeristische trekpleister en dus alleszins de moeite waard op de kaart te worden aangegeven.
Maar als ik invul dat ik naar ‘Lavras Novas, Minas Gerais’ wil, komt het plaatsje zelf niet in beeld. Wel word ik om de oren en ogen geslagen met allerlei bedrijven in de zeer wijde omgeving (tot wel 100km weg), die Lavras Novas (Braziliaans voor ‘nieuwe delf- of vindplaatsen’) in de naam hebben. Ik dacht: ik zal wel iets fout hebben gedaan, dus ik begon nog eens opnieuw, maar helaas met hetzelfde resultaat. Zie de afbeelding. De spelden op de kaart verwijzen naar een timmerfabriek, een bakkerij annex lunchroom, een zaak die edelstenen verkoopt en ze zelf misschien ook delft en een transportbedrijf.
Ook Google Maps maakt er een onbruikbaar potje van. Lavras Novas staat op de kaart, dat mag gezegd worden, maar waar precies het centrum is, wordt niet duidelijk. En je kunt op de kaart niet zien of de vroegere zandweg inmiddels is geasfalteerd (wat wel zo schijnt te zijn) en de enige merkpunten zijn de VVV en drie pousadas, eenvoudige hotels. Vergroot je de kaart nog wat, dan verschijnen  een restaurant en het postkantoor, maar de toeristische trekpleisters, onder andere watervallen, zijn niet te bekennen.
Ik vind het een ramp zoals de terreur van de reclame overal voortwoekert en de werkelijk belangrijke dingen in de wereld en soms in het leven aan het oog onttrekt. In plaats van de wereld open te leggen is het internet hard bezig de werkelijke wereld aan het zicht te onttrekken. Of bestaat de werkelijke wereld inmiddels al uit reclame? Je zou het haast gaan denken. Een tijdje geleden moest ik voor een staaroperatie naar het ziekenhuis in Ouro Preto. Google wist het niet aan te wijzen; ik vond wel de straat, maar zonder nadere indicatie.
Toch maar terug naar de papieren kaart, zolang die niet vergeven is van de reclame.

Nog een naschrift over kaartenmakers. Ik kwam, ook op internet, een kaartenaanbieder tegen, als ik het me goed herinner in Duitsland. Als iets Duits is, heb ik nog steeds de neiging te denken: dan zal de kwaliteit wel te vertrouwen zijn. Alvorens de applicatie aan te schaffen keek ik naar mijn eigen omgeving. Er bleek van alles niet te kloppen. Ik meldde het bij de kaartenmaker, die wat verongelijkt reageerde met de opmerking: meestal hebben mensen de kaart niet nodig in de buurt van hun eigen huis. Toen schreef ik hem: ik controleerde of ik bezoekers kon aanraden uw kaart te gebruiken, zodat ze me gemakkelijk kunnen vinden. En aan de situatie die je zelf goed kent, kun je de kwaliteit van een kaart afmeten. Hij moest toegeven dat ik daarin gelijk had. Het is dus erg oppassen geblazen met kaarten op internet.

Aanvulling/correctie: Google Maps geeft een zo te zien volledige routebeschrijving van mijn huis naar Lavras Novas. Ik ga hem binnenkort eens testen.

3 gedachten over “Memorie 44: De terreur van de reclame”

  1. Als taalcoach heb ik afgelopen weekend toevallig over kaarten en de windstreken gesproken.
    De ligging van de Oosterschelde, Westerschelde, Noordzee en Oostzee zijn dan altijd aardig. In mijn rijtje van nog te schrijven blogs kom ik binnenkort terug op landkaarten en vergissingen.

    Tijdens mijn opleiding kocht ik een aantal bodemkaarten. Samen met topografische kaarten wordt de bodem van een gebied getoond en beschreven. Ik moet toch eens kijken waar ik die kaarten heb.

    Atlassen en kaarten worden jammer genoeg door het internet vervangen. In het Amsterdamse nieuws toont men trots de google-boot die de Amsterdamse grachten in beeld gaan brengen.

    Ja, geef ook mij maar een mooie, goede kaart van een omgeving en ik geniet!

    Vriendelijke groet,

  2. Constant, die kaarten zijn niet vreemd in de familie. Vader had ze ook in stapels klaar liggen!

    die tomtoms en google worden natuurlijk flink betaald en proberen op die manier klanten te trekken…

    ik keek met google-maps natuurlijk even, maar ik zag wel een heel mooi wit kerkje in Lavras Novas

  3. Stafkaarten … vol interessante details voor wie ze weet te lezen.

    Reclame, inderdaad steeds meer …

    Eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat papieren stadsplattegronden, die je op menig toeristenbureau krijgt ook vol staan met advertenties van de lokale middenstand.

    Ze bestaan nog wel, zo te zien, de topografische kaarten: site.

    Leuke blogpost!

Laat een reactie achter op Rob Alberts Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.