Tagarchief: Brazilië

Zon in Recife

Recife is de hoofdstad van de Braziliaanse deelstaat Pernambuco, in het noord-oosten, de Nordeste. Zoals ik eerder vertelde is Recife groot geworden doordat Maurits van Nassau Siegen hier in de zeventiende eeuw een tijdje de baas is geweest in opdracht van de West-Indische Compagnie. Hij liet duidelijk zijn sporen na, ook doordat hij wetenschappers en kunstenaars een beeld van onder andere de inheemse bewoners en de flora en fauna liet maken.
Dit mooie gebouw staat in een stadswijk die heel goed is gerestaureerd en waar je vanuit het centrum naar toe kunt gaan via een brug die naar Maurits van Nassau is vernoemd.
Toen de foto uit mijn camera kwam, dacht ik dat er bovenin een vlekje zat. Maar het bleek een duif te zijn die in de schaduw een plekje met mooi uitzicht had gevonden.

Klik op de foto om hem groter te zien.

Broedseizoen

Hier in Brazilië is het nu herfst, maar voor de talrijke vogels lijkt het weinig uit te maken. Deze canário de terra verdadeiro, in het Nederlands waarschijnlijk safraanvink, kwam op 25 april met een snavel vol nestmateriaal aanvliegen. Een paartje van deze kanaries (en soms twee paartjes) zijn dagelijkse gasten op de grond rondom onze cocosboom, waar we elke dag vier soorten zaden uitstrooien.

Klik op de foto om de kanarie groter te zien.

Twee druppels

Wijlen mijn vriend Augusto liet mij kennismaken met Padre Viegas, vroeger een aparte gemeente, nu een distrito van Mariana. Het is een schat van een dorpje met een kleine kern en allerlei buitenhuizen op landgoed-achtige percelen er omheen. Op één van die buitenplaatsen woonde een collega van Augusto, ook advocaat. Zijn vrouw had er haar eigen bedoening, een alambique of cachaçastokerij. De cachaça, de grondstof voor caipirinhas, wordt gestookt uit cana of suikerriet. De cachaça uit deze alambique is heel verfijnd van smaak en eigenlijk is het zonde om hem in een caipirinha te verstoppen. Het merk: Duas Gotas, twee druppels. Het spreekt voor zich dat het daar meestal niet bij bleef.

Als je het terrein op kwam rijden, viel meteen een intrigerend gebouwtje in het oog. Langs de toegangsweg naar het woonhuis stond een kleine kapel waarvan de wanden grotendeels bestonden uit flessen. Daardoor had het interieur een heel licht karakter.

Klik op de foto om hem groter te zien.

Nationale feestdag

Christelijke feesten zoals Kerst, Pasen en Pinksteren duren hier maar één dag. Al vinden de Brazilianen dat Kerst twee dagen duurt, omdat het feest begint op de avond van 24 december.

Maar feestdagen komen we niet tekort, want deze vrijdag, 21 april, viert Brazilië een nationale feestdag, de Dag van de Onafhankelijkheid. Die wordt vaak kortweg Tiradentes genoemd, naar de nationale held van de onafhankelijkheidsbeweging uit de negentiende eeuw.

Ik schreef hier al eerder over Tiradentes en over het historische stadje dat naar hem is vernoemd omdat hij er is geboren. Op de foto een borstbeeld van Tiradentes, in het centrum van het stadje.

Klik op de foto om hem groter te zien.

Vrachtauto met een boodschap

Vrachtauto’s, camiões, zijn in Brazilië vaak het troetelkindje van de eigenaars. Ze dragen er hun geloof en vaak ook hun levensvisie mee uit.

Op de voorruit van deze camião lezen we: Deus é Fiel, God is trouw. Dat opschrift kom je hier ontzettend veel tegen, en niet alleen op auto’s. Brazilianen zijn voor Nederlandse begrippen vaak heel onbetrouwbaar in hun toezeggingen en afspraken. Daarom ben ik Deus é Fiel een beetje gaan lezen als ‘God is trouw, daarom hoeven we het niet zelf te zijn’.

Salve Maria op de motorkap betekent: Maria, bescherm ons.

Agradeço a Deus por mais um dia: ik dank God voor weer een dag.

Só por amor vale a vida wil vrij vertaald zeggen: Alleen de liefde maakt het leven de moeite waard.

Amigo Leal, op de bumper: Goede vriend, wat in dit geval gezegd zal zijn tegen de vrachtauto zelf, op wie de eigenaar hoopt te kunnen bouwen.

Klik op de foto om hem groter te zien.

Literatura de cordel

Midden op een enorme permanente markt met allerlei verkopers van kunstnijverheid, artesanato op zijn Braziliaans, in de stad Caruaru in de Braziliaanse deelstaat Pernambuco stond ik ineens in het Museu do Cordel. Cordel betekent draad of koord en de Literatura de Cordel is de verzamelnaam voor een serie simpele boekjes die vanaf ongeveer honderd jaar geleden heel populair zijn geworden in Brazilië. Tegenwoordig zal de productie minder zijn door het aanbod aan informatie en vertier via internet, maar vooral in de noord-oostelijke staten van Brazilië kom je de boekjes op markten en in gespecialiseerde winkelstalletjes nog veelvuldig tegen.
De literatura de cordel dankt zijn naam aan het feit dat de aanbieders op markten en bij feesten hun boekjes ophingen aan horizontaal uitgespannen koorden. Aanvankelijk boden de boekjes vooral spannende verhalen, op rijm gezet, over groepen boeven die het noord-oosten onveilig maakten; de bekendste boef, Lampião, roofde van de rijken en deelde een deel van de buit uit aan de armen.
De aanbieders, is mij verteld, droegen in het openbaar voor uit hun boekjes, maar op een spannend moment in het verhaal stopten ze hun voordracht en konden de nieuwsgierige toehoorders een exemplaar kopen om van de afloop van het verhaal te kunnen genieten; een antieke vorm van de cliffhanger.
Ik ben ook boekjes tegengekomen over religieuze onderwerpen en over veilig vrijen en het voorkomen van geslachtsziekten. De literatura de cordel had en heeft ook een opvoedkundige taak.
De boekjes hebben vrijwel altijd een omslag dat is gedrukt met behulp van op houtsnijwerk gebaseerde cliché’s. Het houtsnijwerk is eenvoudig, maar vaak heel aansprekend.
Het Museu de Cordel in Caruaru (PE) was ooit opgezet door een erkende specialist op het gebied van de cordel-geschiedenis. Toen ik het ontdekte werd het gerund door zijn zoon. Behalve een omvangrijke collectie boekjes was er ook een mooie collectie cliché’s te bewonderen en enkele drukpersen.

Op het op stof gedrukte plakaat  staat Museu do cordel – Lembrança de Caruaru, Cordelmuseum – Herinnering aan Caruaru.

Klik op de foto om hem groter te zien.

Typisch Paraty

Wie ooit Paraty, het historische havenstadje ten zuid-westen van Rio de Janeiro, heeft bezocht, zal het op deze foto meteen herkennen. Het oude centrum is niet groot, maar het is heel goed bewaard gebleven. Paraty (RJ) is toeristisch zeer in trek. Het speelt ook op cultureel gebied een belangrijke rol, met een internationaal literatuurfestival en een filmfestival, beide jaarlijks terugkerend.

Paraty is ontstaan in de zeventiende eeuw, als haven van waaruit het in Brazilië gedolven goud en andere rijkdommen naar Portugal werden getransporteerd. Vandaar dat er zoveel mooie casarões of herenhuizen zijn te vinden. Verderop aan deze straat is weer zo’n pand te zien dat op de begane grond alleen maar deuren lijkt te hebben, vermoedelijk dus weer een winkel.

Dat Paraty toeristisch zo aantrekkelijk is, heeft het voor een belangrijk deel te danken aan de ligging aan een schilderachtige baai (waar je een excursie van een halve dag per boot kunt maken) en aan het bergachtige binnenland. Daar is nog een stuk te lopen van de Estrada Real, de Koninklijke Weg, waarlangs het goud uit het binnenland werd aangevoerd en waarlangs slaven naar het binnenland moesten ploeteren.

Klik op de foto om de geveldetails beter te zien.

Uitzicht op Rio de Janeiro

Het blijft boeien, het miraculeuze uitzicht op Rio de Janeiro vanaf de Pão de Açucar, het Suikerbrood. Begrijpelijk dat er heel veel foto’s worden gemaakt. Hier was het even rustig, maar vaak staan toeristen er in de rij om voor een minuutje een plaatsje aan de borstwering te veroveren.
Links zijn in de verte het strand en de boulevard van Copacabana te zien. De baai rechts loopt uit op een smal strand aan de rand van de bekende wijk Botafogo. Het strand rechts beneden, boven de mevrouw met het lila shirt, heet Praia Vermelha, het Rode Strand.
Echt een foto om de kenners van Rio de Janeiro heimwee te laten krijgen.

Klik op de foto om hem groter te zien.

Een andere Braziliaanse gast

Dit aapje (macaco in het Braziliaans, of macaquinho, als het klein is) kwam ik tegen op de Pão de Açucar, het Suikerbrood, in Rio de Janeiro.  Het is een diersoort die daar eigenlijk helemaal niet thuishoort. Een aantal jaren kwam je ze er niet meer tegen, kennelijk omdat ze waren ‘verbannen’. Maar tijdens een bezoek aan het Suikerbrood in 2016 waren ze er weer. Wel waren er informatieborden geplaatst waarop te lezen valt dat deze apen er eigenlijk niet horen, dat ze schade kunnen toebrengen aan de natuur en dat je ze daarom beter niet kunt voeren. Leuk zijn ze wel. Het is prachtig om hun acrobatische toeren van heel dichtbij te kunnen gadeslaan. En die wijd-uitstaande pluimen aan weerszijden van hun kop maken een foto meer dan waard.

Klik op de foto om hem groter te zien.