Tagarchief: Soendanees

Memorie 21: Uit het geheugen van mijn overgrootvader

Terugblik_titelblad

Zelf heb ik hem nooit ontmoet, want toen ik geboren werd, was mijn overgrootvader Sierk Coolsma al geruime tijd overleden.

Hij was een bijzondere man. Van kuipersleerling werd hij handzetter en later zendeling (protestants voor missionaris) en directeur van het Zendingshuis in Rotterdam, waar aanstaande zendelingen werden opgeleid.

Mijn vader liet mij wel eens een Soendanees-Nederlands woordenboek zien dat door mijn overgrootvader was samengesteld. En een beetje trots was hij ook wel op het feit dat zijn grootvader de bijbel uit het Nederlands in het Soendanees had vertaald. Voor een goed begrip: het Soendanees is een taal die op midden-Java wordt gesproken, ruwweg in het gebied tussen Bogor (het vroegere Buitenzorg) en Bandung.

Jaren geleden kreeg ik een telefoontje van een Leidse promovendus die bezig was een proefschrift af te ronden over de taalkundige prestaties van mijn overgrootvader. Hij verzekerde mij dat wijlen Sierk Coolsma op dat gebied een kei was, “een bolleboos” noemde hij hem, als ik het me goed herinner.

Nog weer wat later vond een van mijn broers in een bibliotheek een boekje met de titel ‘Terugblik op mijn levensweg’, de autobiografie van onze voorvader. Ik heb er destijds een fotokopie van gemaakt en enkele weken geleden dacht ik: waarom maak ik er geen e-boek van? Een paar dagen scannen en corrigeren en stoeien met een voor mij nog onbekend programma hadden succes. Ik kan liefhebbers nu een plezier doen met hetzij een ePub-versie, hetzij een PDF van het boekje.

Voor leden van de Coolsmafamilie is het boekje interessant omdat het een stukje familiegeschiedenis bevat. Maar het is ook interessant voor wie geïnteresseerd is in het Nederlandse koloniale verleden en vooral in de zending in het toenmalige Nederlands Oost-Indië.

Mijn overgrootvader had uitgesproken meningen over de zending en over de uitgangspunten van zijn zendingsorganisatie. Uit zijn boekje blijkt dat er in de tijd rondom de wisseling van de negentiende en de twintigste eeuw een ‘richtingenstrijd’ aan de gang was, waarin rechtzinnigen en vrijzinnigen elkaars overtuigingen aanvochten. Bij het lezen dacht ik soms: dit zou ook over onze tijd kunnen gaan.

Wie het boekje eens wil zien, mag het hier downloaden: ePub-versie PDF